https://ns.sndu.ac.ir/ امنیت ملی fa daily 1 Tue, 14 Mar 2023 00:00:00 +0330 Tue, 14 Mar 2023 00:00:00 +0330 https://ns.sndu.ac.ir/article_2338.html بکارگیری روزافزون فضای سایبر منجر به ضعف حکومت برای مقابله با جنبش‌های اجتماعی برانداز و در نتیجه کاهش فاصله زمانی و افزایش گستره جغرافیایی وقوع بحران‌های سیاسی-امنیتی گردیده است. این ضعف به دلیل فقدان معماری هماهنگ و یکپارچه حاکمیت برای مقابله با جنبش‌های اجتماعی مذکور در عرصه فضای سایبر است. تعیین چارچوب یک چنین معماری مسئله اصلی این تحقیق است. هدف این پژوهش ارائه چارچوب معماری کلان فضای سایبر با تاکید بر بحران‌های سیاسی-امنیتی است. روش تحقیق انجام این پژوهش آمیخته با طرح تحقیق اکتشافی مرحله‌ای است به این ترتیب که ابتدا با روش کیفی با استفاده از مقالات علمی، و تجربیات جهانی، قدرت حاکمیت در کنترل و مدیریت بحران و قدرت بحران‌زایی جنبش‌های نوین در عصر سایبر تبیین و با هدف تقویت قدرت حاکمیت چارچوب کلان معماری فضای سایبر ارائه شده ‌است. پس از آن با روش کمی نظرات خبرگان اخذ و چارچوب پیشنهادی ارزیابی و صحه‌گذاری گردیده ‌است. در نتیجه این تحقیق پیکره کلی نظام ملی مقابله با بحران‌های سیاسی-امنیتی در عصر سایبر بصورت الزامات سطح بالای مورد نیاز برای معماری موضوع این تحقیق ارائه شده است. https://ns.sndu.ac.ir/article_2344.html جرایم مرتبط با فساد همواره در دستگاه های قضایی و حقوقی مورد بحث و بررسی بوده و این مسئله امنیت حقوقی کشور را به مخاطره می‌اندازد. بر این اساس این تحقیق با هدف بررسی توسعه قلمرو جرایم مرتبط با فساد به بخش خصوصی با رویکردی تطبیقی و تاثیر آن بر امنیت حقوقی انجام پذیرفته است.این تحقیق به روش توصیفی- تحلیلی انجام و اطلاعات مورد نیاز با استفاده از روش کتابخانه ای گردآروی شده و با مقوله بندی اطلاعات نسبت به تجزیه و تحلیل آنها اقدام شده است.در نتیجه تحقیق میتوان گفت جرایم مرتبط بافساد در بخش خصوصی یکی از مهمترین مسائل مغفول مانده در نظام حقوقی کشور می باشد که بشدت میتواند امنیت حقوقی کشور را با مخاطره روبه رو سازد. بر این اساس میتوان گفت که نبود قوانین و مقررات مرتبط با فساد در بخش خصوصی بویژه در برخی از جرایم مهم و اساسی مانند رشاء، ارتشاء و اختلاس و عدم جرام انگاری آن بر کاهش امنیت حقوقی کشور تاثیرگذار است و لازمه این مسئله توسعه قوانین و مقررات کلیه جرایم در بخش عمومی و دولتی به بخش خصوصی است تا امنیت پایدار حقوقی در کشور فراهم گردد. https://ns.sndu.ac.ir/article_2345.html هدف از این پژوهش بررسی رویکرد توسعه درآمدزایی و توجه به فرآیتدها در حوزه ورزش حرفه ای با رویکرد امنیت اقتصادی است. روش این پژوهش، در حقیقت راهبردی است که در بر گیرندهی پیش فرضهای فلسفی طرح تحقیق و نیز چگونگی جمع آوری دادههاست. رویکرد آمیخته که شامل روشهای کمّی و کیفی بود استفاده شد. پس از تأیید روایی صوری و محتوای پرسشنامه را در اختیار 139 نفر از واجدین شرایط قرارداده شد. در تحلیل عاملی اکتشافی برای تجزیه وتحلیل 50 گویۀ پرسشنامۀ اولیه از روش تحلیل عناصر اصلی با چرخش عمودی و تکنیک واریماکس استفاده شد نمونههای انتخاب شده برای تحلیل کفایت میکند. آزمون بارتلت در سطح 001/0 معنادار میباشد. که حاکی از مناسب بودن ماتریس همبستگی برای تحلیل عاملی دادهها میباشد. در پژوهش حاضر نیز با حذف گویه هایی که بار عاملی آنها کمتر از 5/0 بود، تعداد 9 گویه حذف شد. علاوه براین، با انجام تحلیل عاملی اکتشافی و دوران عمودی، نه عامل اصلی شناسایی گردید. معیار درنظرگرفتن بار هر عامل در هر پژوهش متفاوت می‌باشد. در سطح خطای 0.05 و آزمون دوطرفه (پیش فرض نرمال) مقادیر بحرانی اعداد 1.96 و 1.96- میباشند. همانگونه نتایج نشان داد یکی از عوامل موفقیت ورزش حرفه ای توجه به درآمدزایی و فرآیندها در حوزه امنیت اقتصادی ورزش است. به نظر می‌رسد از طریق بازار یابی نوین همچون تأسیس فروشگاه‌ها، فروش برند باشگاه، تبلیغات، ساخت فروشگاه‌ها و لوازم ورزشی با برند باشگاه، ساخت و احداث موزه‌ها، فروش بازیکنان، پخش بازی در شبکه‌های اینترنتی درامد زایی https://ns.sndu.ac.ir/article_2612.html جرایم امنیتی ماهیتی ترکیبی از منظر زمان تحقق رفتار جرم دارند. فرآیند سه مرحله‌ای اقدام اطلاعاتی، اقدام پلیسی و اقدام قضایی به نوبت، رفتارهای مجرمانه در آستانه وقوع، در حال وقوع و پس از وقوع را در بر می‌گیرد. با رایانه‌ای شدن جرایم ضد امنیت ملی خواه رایانه موضوع بزه باشد یا بستری برای تحقق جرایم امنیتی سنتی، اهمیت توقیف داده و سامانه برای اقدام‌های سه‌گانه اطلاعاتی، پلیسی و قضایی آشکار است؛ با این حال سه چالش عمده پیش‌روی توقیف داده و سامانه است؛ نخست اینکه توقیف داده و سامانه برای اقدام اطلاعاتی تا چه اندازه می‌تواند برای اقدام‌های پلیسی و قضایی کاربرد داشته باشد. دوم اینکه توقیف داده و سامانه تا چه اندازه از اصول مقرر در قانون آیین دادرسی کیفری تبعیت می‌کند. سوم اینکه، توقیف داده و سامانه در مرحله‌ای که جرم هنوز واقع نشده یا در آستانه وقوع یا در حال وقوع است تا چه اندازه با اصول حقوق کیفری و رعایت حقوق شهروندان منطبق است. مقاله حاضر به روش توصیف و تحلیل می‌کوشد تا چالش های توقیف داده و سامانه در جرایم امنیتی را بازگو کند و معیارهای درست توقیف را ارایه دهد. یافته های این پژوهش نشان می‌دهد که چالش توقیف داده و سامانه تابعی از ویژگی‌های فضای سایبر، نگرش‌های امنیتی نسبت به فضای سایبر، ماهیت جرایم سایبری و نقش جهت‌دهی ضابطان دادگستری نسبت به مقامات قضایی در تعقیب جرایم امنیتی است و راهکار نوشته نیز در راستای انطباق هر چه بیشتر اصول و معیارهای توقیف داده بر قانونمندی، تناسب و مستند بودن است. https://ns.sndu.ac.ir/article_3826.html برای مقابله با تهدیدات فضای سایبر در کشور، برنامه‌های راهبردی متعددی تدوین و ابلاغ شده است با این حال کشور گرفتار ضعف در تحقق اهداف کلان ملی در حوزه دفاعی-امنیتی در عرصه فضای سایبر می‌باشد زیرا فاقد معماری کلان هماهنگ و یکپارچه برای حاکمیت از جنبه دفاعی-امنیتی در عرصه فضای سایبر است بنابراین مسئله اصلی این تحقیق ارائه یک چنین معماری است هدف از این مطالعه گروهی ارائه معماری کلان فضای سایبر جمهوری اسلامی ایران با رویکرد دفاعی – امنیتی است و سئوال اصلی تحقیق این است که معماری کلان فضای سایبر جمهوری اسلامی ایران با رویکرد دفاعی– امنیتی چگونه است؟ روش تحقیق، کیفی است به اینصورت که ابتدا با مراجعه به مقالات و اسناد علمی سعی در پاسخگویی به سئوالات تحقیق شد سپس با استفاده از روش گروه کانونی و با استفاده از معیارهای روایی و پویایی کیفی از جمله باورپذیری، انتقال-پذیری، قابلیت اعتماد و تائید‌پذیری نتایج مورد ارزیابی و تائید قرار گرفته است. بر اساس نتایج این تحقیق کشور برای تحقق اهداف کلان ملی خود از منظر دفاعی-امنیتی در عرصه فضای سایبر نیاز به پنج برنامه راهبردی پدافند، آفند، اطلاعاتی، صیانتی و توانمند‌ساز دارد که الزامات و نیازمندهای هر یک از برنامه‌های مذکور در این معماری ارائه شده است. https://ns.sndu.ac.ir/article_4022.html عزاداری ماه محرم اقوام آذری و لر دارای ویژگی‌های مشترکی است که به لحاظ جامعه‌شناختی دارای کارکردهای متعددی بوده که این کارکردها بر بسیاری از حوزه‌های اجتماعی ازجمله بر امنیت اجتماعی می‌تواند تأثیرگذار باشند؛ بنابراین در این پژوهش به مطالعه جامعه‌شناختی نقش آیین‌های عزاداری ماه محرم اقوام ایرانی (آذری و لر) بر امنیت اجتماعی پرداخته شد. این تحقیق از نوع آمیخته (اسنادی- کمی) بوده و در بخش کمی از روش تحقیق پیمایشی و در بخش اسنادی از روش کتابخانه‌ای استفاده گردیده است. اطلاعات موردنیاز با استفاده از پرسش‌نامه محقق ساخته از تعداد 384 نفر از شرکت‌کنندگان در مراسم‌های عزاداری دو قوم لر و آذری به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و اسناد و مدارک دست اول گردآوری گردیده و با بهره‌گیری از کدگذاری و مقوله‌بندی اسناد و مدارک و استفاده از آماره‌های توصیفی و استنباطی در بخش کمی با کمک نرم‌افزار SPSS23 نسبت به تجزیه‌وتحلیل آن‌ها اقدام شده است. براساس یافته‌های پژوهش آیین‌های عزاداری محرم با ایجاد انسجام اجتماعی و تقویت هویت جمعی، تأثیر چندبُعدی بر امنیت اجتماعی دارد. از سویی، این مناسک با کاهش تنش‌های قومی و افزایش نظارت مردمی، امنیت جانی را از طریق کنترل غیررسمی رفتارها بهبود می‌بخشند. از سوی دیگر، با ایجاد حمایت روانی و تخلیه هیجانی در قالب سوگواری مشترک، به امنیت روانی جامعه کمک می‌کنند و تاب‌آوری افراد را در برابر بحران‌ها افزایش می‌دهند. همچنین نتایج نشان می‌دهد که آیین‌های عزاداری ماه محرم دارای کارکردهای اجتماعی-فرهنگی، روانی، عاطفی، سیاسی و هنری بوده و میزان همبستگی آیین‌های عزاداری ماه محرم اقوام ایرانی با امنیت روانی (412/0 = R)، میزان همبستگی با امنیت مالی (309/0 = R) و میزان همبستگی با امنیت جانی (389/0 = R) است و آیین‌های عزاداری ماه محرم اقوام ایرانی (آذری و لر) با ضریب همبستگی (371/0 = R) دارای رابطه متوسط و مستقیمی با امنیت اجتماعی بوده و 7/13% از تغییرات امنیت اجتماعی را تبیین و بر آن تأثیرگذار است. https://ns.sndu.ac.ir/article_4023.html تنوع قومی در ایران، ضمن ایجاد فرصت‌های فرهنگی، چالش‌هایی برای انسجام ملی و امنیت پایدار به همراه دارد. هدف اصلی پژوهش، ارزیابی تأثیر همگرایی قومی بر ابعاد امنیت پایدار و سنجش نقش سرمایه اجتماعی، با استفاده از روش ترکیبی است. روش تحقیق شامل گردآوری داده‌های کمی از طریق پیمایش و مقیاس فاصله‌گذاری اجتماعی بوگاردوس بود که با استفاده از روش‌های آماری تحلیل گردید، همچنین، داده‌های کیفی از طریق مصاحبه با 30 نفر از نخبگان و تحلیل محتوای اسناد، جمع‌آوری شدند. جامعه آماری شامل گروه‌های مختلف قومی در ایران بود و حجم نمونه (کمی 400 مورد و کیفی 30 نفر) به‌صورت هدفمند انتخاب شد. اعتبار و پایایی ابزارهای تحقیق از طریق آزمون‌های مناسب تأیید گردید. یافته‌ها نشان دادند که بین همگرایی قومی و امنیت پایدار، رابطه‌ای معنادار و مثبت وجود دارد و سرمایه اجتماعی نقش میانجی‌گرانه‌ای ایفا می‌کند. ارزش‌های مشترک فرهنگی و دینی، تاریخ مشترک و منافع ملی، بسترهای اصلی همگرایی هستند. بااین‌حال، نابرابری‌های ساختاری، ضعف در حکمرانی منطقه‌ای و مداخلات خارجی به‌عنوان چالش‌های اصلی شناسایی شدند. در نهایت، راهکارها و الزامات سیاستی برای ارتقای همگرایی قومی از طریق سیاست‌های توسعه متوازن، تقویت نهادهای مدنی، افزایش مشارکت مردمی، ارتقای سواد رسانه‌ای، مقابله هوشمند با پروپاگاندا و تقویت هویت ملی فراگیر پیشنهاد گردید. https://ns.sndu.ac.ir/article_4024.html هدف از انجام این پژوهش تحلیل و بررسی تأثیر بیوتروریسم بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر تهدیدات زیستی بوده است.این پژوهش از نوع کمی بوده و با روش پیمایشی انجام شده است. اطلاعات مورد نیاز با پرسشنامه محقق ساخته از تعداد 96 نفر از متخصصین در حوزه های امنیت و بیوتروریسم در سطح نیروهای مسلح کشور گردآوری گردیده است که به صورت هدفمند نمونه گیری شده اند. اطلاعات در بخش کمی با استفاده از پرسش‌نامه محقق ساخته گردآوری شده که روایی آن به‌صورت صوری (داوران) و پایایی آن با آلفای کرونباخ ۷۳/۰ تأیید شده و نسبت به تجزیه‌وتحلیل اطلاعات با کمک نرم‌افزار spss27 در دو بخش توصیفی و استنباطی اقدام شده است.بر اساس نتایج مقدار ضریب همبستگی بین متغیرها 402/0- است که نشان می‌دهد بین متغیر مستقل (بیوتروریسم) و متغیر وابسته تحقیق (امنیت ملی) همبستگی متوسط و معکوسی وجود دارد. یعنی با افزایش بیوتروریسم میزان امنیت ملی نیز کاهش می یابد و 8/15 درصد از کل امنیت ملی توسط بیوتروریسم تبیین می گردد. بنابراین میزان تأثیر متغیر مستقل بر متغیر وابسته 8/15 درصد است. می‌توان گفت بیوتروریسم بر امنیت ملی مؤثر است. بیوتروریسم به عنوان یک تهدید نامتقارن، با هزینه کم و اثرگذاری بالا، می‌تواند ابعاد مختلف امنیت ملی ایران (سلامت، اقتصاد، محیط زیست و ثبات اجتماعی) را تحت تأثیر قرار دهد. تهدیدات زیستی (اعم از طبیعی، عمدی و غیرعمدی) به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فرد مانند نامرئی بودن، گسترش سریع و پیامدهای بلندمدت، نیازمند رویکردی چندرشته‌ای (امنیتی، پزشکی، حقوقی و فناورانه) هستند. https://ns.sndu.ac.ir/article_4026.html روندهای امنیتی کلان نشان می‌دهد که ماهیت جنگ‌ها طی سال‌ها و دهه‌های آینده تغییرات عمده‌ای را به خود خواهد دید. ناتو طی سال 2020 پنج حوزۀ جنگی را برای اعضای این ائتلاف نظامی تعیین نمود و اخیراً حوزه جدیدی نیز به این حوزه‌ها اضافه‌شده که «جنگ شناختی» نام دارد. از طرفی با پیشرفت صنایع تسلیحاتی و پُرهزینه شدن رویارویی نظامی برای کشورهای مختلف، علایق کشورها به استفاده از حملات سایبری و عملیات تأثیرگذاری اجتماعی و جنگ شناختی، افزایش یافت. پژوهش حاضر ازنظر هدف، از نوع کاربردی- توسعه‌ای، ازنظر ماهیت، از نوع توصیفی- مروری و ازنظر نوع داده‌ها، تحقیق آمیخته (کمی- کیفی) است. با استفاده از روش تحلیل مضمون، چهارچوب آسیب‌پذیری سایبر شناختی ارائه گردیده است. به‌منظور بررسی اعتبار چهارچوب ارائه‌شده در قدم اول ابتدا به بررسی مضامین تحلیل‌شده پرداخته و پس از اصلاحات لازم از روش بازخورد خبرگان استفاده شد. نتایج و چهارچوب اولیه درمجموع به ۱۶ نفر از خبرگان و اساتید این حوزه ارائه گردید. جهت بررسی پایایی پرسش‌نامه با استفاده از نرم‌افزار SPSS آلفای کرونباخ محاسبه‌ گردید که عدد 842/0 بیانگر پایایی مناسب پرسش‌نامه مذکور است. همچنین با توجه به استفاده از طیف لیکرت برای پاسخ سؤالات و تبدیل آن به امتیاز کمی، نتیجه و میانگین امتیاز پاسخ خبرگان به بخش سؤالات عمومی عدد 14/4 از ۵ بوده است که حاکی از اعتبار مناسب چهارچوب ارائه‌شده است. چهارچوب نهایی ارائه‌شده در حوزه آسیب‌پذیری سایبر شناختی شامل 7 بُعد اصلی و 43 مؤلفه است که به 2 صورت خورشیدی و لایه‌ای در انتهای پژوهش ارائه گردیده است. https://ns.sndu.ac.ir/article_4027.html فضای سایبری با ایجاد گونه‌ای جدید از تعاملات انسان‌ها از طریق ماشین‌ها و فناوری‌های رایانه‌ای، یک سیستم انسان-ماشین گسترده را شکل داده است. علیرغم تاثیر شگرف تحولات سایبری بر جوانب مختلف زندگی بشر، مواجهه با این پدیده و مدیریت موثر آن به‌عنوان امری چالش برانگیز مطرح است. از مهم‌ترین پیش‌نیازهای مواجهه و مدیریت موثر تحولات مذکور، وجود شناخت صحیح و مشترک از فضای سایبری در میان همه‌ی بازیگرانی است که بر فضای سایبری تاثیر گذاشته و یا از آن تاثیر می‌پذیرند. با وجود شناخت‌های مختلف ارائه شده برای فضای سایبری، اما این شناخت‌ها به دلیل عدم توجه به ریشه‌های علمی پیدایش این پدیده‌ی فناورانه، درکی ناقص از پدیده ارائه داده و نمی‌توانند همه‌ی جوانب آن را بشناسانند. در راستای این ریشه‌یابی، مقاله‌ی حاضر به دنبال پاسخ به این سوال است که مفهوم سایبر چیست و با درک این مفهوم چه شناختی از فضای سایبری حاصل می‌گردد؟ این مقاله یک پژوهش بنیادی از نوع کیفی بوده که به روش تحلیل مفهومی انجام شده است و از روش مشاهده‌ی اسنادی برای گردآوری اطلاعات استفاده می‌کند. بدین منظور اطلاعات از پایگاه‌های معتبر علمی و با استفاده از روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی گردآوری شده است و پس از فیش‌برداری از منابع، با مقوله‌بندی اطلاعات به تحلیل مفهومی آنها پرداخته شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که فناوری سایبر، تحقق مصنوعی و ماشینی علم سایبرنتیک بوده و کاربرد اجتماعی این فناوری، فضای سایبری را شکل می‌دهد و در نتیجه باید فضای سایبری را به‌عنوان سیستم کنترل خودکار مصنوعی اجتماعی شناخت. https://ns.sndu.ac.ir/article_4028.html در عصر فضای سایبری تحولات شگرفی در شیوه تعاملات انسان‌ها به‌واسطه فناوری‌ها و ابزارهای نوظهور رقم خواهد خورد. بطوریکه توجه به این تحولات در عرصه اداره امور عمومی رویکرد جدیدی به حکمرانی را ضروری می‌سازد. اگرچه بکارگیری ظرفیت‌های فضای سایبری برای بازآفرینی شیوه‌های حکمرانی متناسب با این عصر حائز اهمیت است، اما توجه به تغییرات فرهنگی که از طریق فناوری‌های نوظهور تحمیل می‌شود و هدایت مؤثر آثار فضای سایبری برای حفظ و تقویت ارزش‌های بومی در نظام حکمرانی از اهمیت بالاتری برخوردار است. در همین راستا پژوهش حاضر پیرامون پاسخ به سوال اصلی "الگوی حکمرانی سایبری در جمهوری اسلامی ایران چیست؟" شکل گرفته است. ضمن مطالعه اسناد کتابخانه‌ای، گردآوری داده‌های تکمیلی در بخش کیفی از طریق مصاحبه و در بخش کمی از طریق پرسشنامه صورت گرفت. تجزیه ‌و تحلیل اطلاعات در بخش کیفی با استفاده از روش داده‌بنیاد و در بخش کمی با استفاده از معادلات ساختاری و از طریق نرم‌افزار SmartPLS انجام شد. بعد از اعتباریابی و اطمینان از داده‌ها، ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های حکمرانی سایبری در قالب مقوله‌های علی(معنویت، سرمایه ملی، سلامت و رفاه، استعداد دیجیتال، سلامت دیجیتال)، زمینه‌ای(زیرساخت، قابلیت‌های فناورانه، ساختار دیجیتال، قانون‌گذاری)، پدیده‌محوری، مداخله‌گر(ذیربطان، استقلال، آموزش و پرورش، پذیرش حکمرانی سایبری)، راهبردها(مدیریت فرایند دیجیتال، استقرار و توسعه اکوسیستم، امنیت سایبری، مشارکت ذیربطان، حکمرانی محتوا، اقتصاد دیجیتال) و پیامدها(تجربه دیجیتال ذیربطان، هم‌آفرینی ارزش، محصولات و خدمات نوظهور، آرمان‌های مشترک، تقویت ارزش‌های بومی) احصاء و در نهایت الگوی جمهوری اسلامی ایران در پارادایم داده‌بنیاد ترسیم گردید.