تاثیر وزن ژئوپلیتیک قومی بر فرایندهای سیاسی(مورد مطالعه: پشتون ها در افغانستان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیای سیاسی ، دانشکده علوم انسانی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات ، تهران ،ایران.

2 دانشجوی دکتری تخصصی جغرافیای سیاسی، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران.

3 استادیار گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

4 استادیار گروه جغرافیای سیاسی،دانشگاه شهید بهشتی،تهران،ایران

چکیده

این مقاله به بررسی پیرامون تاریخ افغانستان که همواره مملو از حوادث و فراز و نشیب های خاص که عوامل داخلی و خارجی نیز در آن دخیل بوده اند ، می پردازد .
یافته های این مقاله بیانگر آن است که وجود قومیت های مختلف بویژه یک قومیت حداکثری و متعصب به نام پشتون ، با توجه به ویژگی های جامعه قبیله ای آن که در اندیشه های طالبان و شکل گیری این جریان افراطی ، نقش تعیین کننده داشته ، ضمن اینکه منازعات و بحرانهای از نوع قومی را تشدید کرده ، زمینه را نیز برای حضور قدرتهای منطقه ای و فرا منطقه ای در افغانستان فراهم نموده است . حال این سوال مطرح می شود که قوم پشتون در گذر زمان چگونه شکل گرفته و بر اساس چه معیارهایی خود را حاکمان ابدی افغانستان می دانند؟ برای رو شن شدن این موضوع ناگزیر بودیم گذری کوتاه بر تاریخ افغانستان و شکل گیری قوم پشتون داشته باشیم .
پژوهش پیش رو با روش اسنادی و کتابخانه ای ، ضمن بررسی آثار و سوابق مکتوب ، مستند و تحلیل و توصیف آنها ، در پی واکاوی جامعه قومی پشتون با حضور طالبان که در سالهای اخیر نماد روشن این قوم در پهنه افغانستان است ، می باشد .
به نظر می رسد که این پژوهش و نتایج حاصل از آن ، زمینه را برای مطالعه هر چه بیشتر پژوهشگرانی که در مورد ژئوپلیتیک افغانستان و چگونگی حضور پشتون تبارها در صحنه قدرت این کشور فعالیت دارند ، هموار سازد .

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

the influence of the weight of ethnic geopolitics on political processes (studied: pashtuns in afghanistan)

نویسندگان [English]

  • ribaz qorban nejad 1
  • Naser Zanganeh 2
  • ebrahim romina 3
  • Hamidreza Mohammadi 4
1 Department of Political geography, Faculty of Humanities, Islamic Azad University of Science and Research, Tehran, Iran.
2 PhD student in political geography, Azad University of Tehran Science and Research Branch, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Political Geography, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
4 Assistant Professor, Department of Political Geography, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

this paper examines the history of afghanistan , which is always full of incidents and ups and downs , which have been involved both internal and external factors .

the findings of this paper indicate that the existence of different ethnicities , especially a maximal ethnicity and bias in the name of pashtun , has a determining role with respect to the features of the tribal society , which has a determining role in the thoughts of the taliban and forming of this extremist current , while it has intensified the conflicts and conflicts of the ethnic type . now , the question arises : how are the pashtun tribes formed over time and what criteria are they ? to face this , we had to have a brief history of afghan history and the form of ethnic pashtuns .

the present study by documentary and library method , in addition to reviewing the written records and records , analyzing and describing them , seeks to analyze the ethnic pashtun society with the presence of the taliban which is a clear symbol of these people in the afghan arena .

it seems that this research and the results of this study pave the ground for the study of the most scholars about the geopolitics of afghanistan and how the ethnic enclaves are present in the country 's power .

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pashtun
  • Afghanistan
  • Geopolitics
  • Race
  • Taliban
  • فهرست منابع ومآخذ

    الف. منابع فارسی

    • ابن خلدون، عبدالرحمن، (۱۳۷۵)، مقدمه، مترجم: محمد پروین گنابادی، تهران: موسسه علمی - فرهنگی، هشتم.
    • احمدی، حمید، (۱۳۷۵)، «قومیت و قومیت‌گرایی در ایران»، تهران: نشر نی، هفتم، ۱۳۷۸ - ابن خلدون، عبدالرحمن، مقدمه، مترجم: محمد پروین گنابادی، تهران: موسسه علمی - فرهنگی، هشتم.
    • ازبکی، شهریار، (1394)، پیش‌بینی روند دموکراسی‌سازی در افغانستان در آینده 2014-2024 میلادی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی خمینی (ره).
    • اسمیت، آنتونی، (۱۳۸۳)، «ناسیونالیسم، نظریه، ایدئولوژی، تاریخ»، ترجمه منصور انصاری، موسسه مطالعات ملی.
    • اشلاگین ویت، راینهارد، (۱۳۸۲)، «کشور بدون مرز»، افغانستان و چالش‌های پیش رو، تهران: دبیرخانه آموزشی و فرهنگی ستاد بازسازی افغانستان.
    • امیری، محمد، (1396)، گروهای قومی و ساختار سیاسی قدرت در افغانستان (2015-2001)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه شیراز.
    • تاجیک، صدرالدین؛ حجت، عیسی؛ عینی­فر، علیرضا، (1395)، مسکن و پشتونوالی، نشریه هنرهای زیبا - معماری و شهرسازی، دوره 21، شماره 4.
    • تبریز­نیا تبریزی، غضنفر، (1394)، بررسی تأثیر قومیت و اسلام‌گرایی بر شکل‌گیری طالبان در افغانستان 2014- 1994 م، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، گروه علوم اداری و اقتصادی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد.
    • دیو سالار، مجید، (1387)، امنیت ملی و تهدیدات قومی، مجله پگاه، شماره 125.
    • رجبی، محمود، (­۱۳۷۸)، «تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام»، تهران، سمت.
    • روزبهانی، محمدرضا، (۱۳۹۳)، روش تحقیق در پایان‌نامه نویسی و مقاله‌نویسی، تهران: نشر کتاب آوا.
    • ساسان پور، شهزاد؛ درستی، احمد، (۱۳۹۰)، «ناکامی اصلاحات امان‌الله خان و شکل‌گیری حکومت بچه سقا در افغانستان»، نشریه مطالعات تاریخ اسلام.
    • شاه امینی، گلاب، (1399)، تبیین جامعه‌شناختی همسازی اجتماعی گروه‌های قومی در افغانستان، رساله دکتری تخصصی، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه شیراز.
    • خواتی، شفق، (1390)، نگاه اجمالی به جریان‌های فکری و سیاسی افغانستان، فصلنامه پژوهش‌های منطقه‌ای، شماره 7.
    • صالحی­امیری، رضا، (1385)، مدیریت منازعات قومی در ایران، مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت، نظام.
    • عفیف، رویا، (1398)، بازتاب گرایش‌های قومی در جهت‌گیری سیاست خارجی افغانستان در دوران پساطالبان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه شیراز.
    • قاسمی، ولی‌الله، (1397)، تحلیل نقش قومیت‌گرایی بر ثبات سیاسی امنیتی افغانستان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه شیراز.
    • کتاب سبز افغانستان، انتشارات دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، ۱۳۷۳.
    • کورنا، لورل، (۱۳۸۳)، «افغانستان»، ترجمه: فاطمه شاداب، تهران: انتشارات ققنوس.
    • گریگوریان، وارتان، (۱۳۸۸)، «ظهور افغانستان نوین»، مترجم: علی کرمانی، عرفان.
    • مارسدن، پیتر، (۱۳۷۹)، «طالبان، جنگ و نظام جدید در افغانستان»، مترجم: کاظم فیروزمند، تهران: نشر مرکز، اوّل.
    • مرادی، صاحب‌نظر، (۱۳۹۰)، «لویه جرگه در افغانستان»، مجموعه مقالات دومین سمینار افغانستان، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
    • میرعلی، محمدعلی؛ محسنی، محمد، (۱۳۹۷)، «ویژگی‌های قوم پشتون و تأثیر آن بر شکل‌گیری طالبان»، فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات تاریخی جهان اسلام.
    • نامی، حسن، (۱۳۹۵)، جغرافیای افغانستان، تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح.

     

    ب. منابع انگلیسی

    • Ahmad Rashid, (2003), Taliban: Militant Islam, Oil, and Fudamentalism in central Asia, New Haven: Yale Note Bene Press.
    • collective efficacy in urban Schools. Teaching and Teacher Education, 17, 807-818.2012)
    • Goddard, R.D. & Goddard, Y. L. A multilevel analysis of the relationship between Teacher
    • Hylland,Thomas, (1993), Ethnicity and Nationalism, Anthropological Perspectives. London, Pluto presses.
    • Kumar, A. Salo, J. & Li, H. (2019). Stages of User Engagement on Social Commerce Platforms: Analysis with the Navigational Clickstream Data. International Journal of Electronic Commerce, 23(2), 179-211.