مطالعۀ جامعه‌شناختی نقش آیین‌های عزاداری ماه محرم اقوام ایرانی (آذری و لر) بر امنیت اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

عزاداری ماه محرم اقوام آذری و لر دارای ویژگی‌های مشترکی است که به لحاظ جامعه‌شناختی دارای کارکردهای متعددی بوده که این کارکردها بر بسیاری از حوزه‌های اجتماعی ازجمله بر امنیت اجتماعی می‌تواند تأثیرگذار باشند؛ بنابراین در این پژوهش به مطالعه جامعه‌شناختی نقش آیین‌های عزاداری ماه محرم اقوام ایرانی (آذری و لر) بر امنیت اجتماعی پرداخته شد. این تحقیق از نوع آمیخته (اسنادی- کمی) بوده و در بخش کمی از روش تحقیق پیمایشی و در بخش اسنادی از روش کتابخانه‌ای استفاده گردیده است. اطلاعات موردنیاز با استفاده از پرسش‌نامه محقق ساخته از تعداد 384 نفر از شرکت‌کنندگان در مراسم‌های عزاداری دو قوم لر و آذری به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و اسناد و مدارک دست اول گردآوری گردیده و با بهره‌گیری از کدگذاری و مقوله‌بندی اسناد و مدارک و استفاده از آماره‌های توصیفی و استنباطی در بخش کمی با کمک نرم‌افزار SPSS23 نسبت به تجزیه‌وتحلیل آن‌ها اقدام شده است. براساس یافته‌های پژوهش آیین‌های عزاداری محرم با ایجاد انسجام اجتماعی و تقویت هویت جمعی، تأثیر چندبُعدی بر امنیت اجتماعی دارد. از سویی، این مناسک با کاهش تنش‌های قومی و افزایش نظارت مردمی، امنیت جانی را از طریق کنترل غیررسمی رفتارها بهبود می‌بخشند. از سوی دیگر، با ایجاد حمایت روانی و تخلیه هیجانی در قالب سوگواری مشترک، به امنیت روانی جامعه کمک می‌کنند و تاب‌آوری افراد را در برابر بحران‌ها افزایش می‌دهند. همچنین نتایج نشان می‌دهد که آیین‌های عزاداری ماه محرم دارای کارکردهای اجتماعی-فرهنگی، روانی، عاطفی، سیاسی و هنری بوده و میزان همبستگی آیین‌های عزاداری ماه محرم اقوام ایرانی با امنیت روانی (412/0 = R)، میزان همبستگی با امنیت مالی (309/0 = R) و میزان همبستگی با امنیت جانی (389/0 = R) است و آیین‌های عزاداری ماه محرم اقوام ایرانی (آذری و لر) با ضریب همبستگی (371/0 = R) دارای رابطه متوسط و مستقیمی با امنیت اجتماعی بوده و 7/13% از تغییرات امنیت اجتماعی را تبیین و بر آن تأثیرگذار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sociological Study of the Role of Mourning Rituals of the Month of Muharram of Iranian Ethnic Groups (Azeri and Lor) on Social Security

نویسندگان [English]

  • Yasin Salimi
  • Seyed Mohammad Saghafi
  • Mohammad Homayoun Sepehr
, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The mourning of the month of Muharram of the Azeri and Lor tribes has common features that have numerous sociological functions that can affect many social areas, including social security. Therefore, this research conducted a sociological study of the mourning rituals of month of Muharram of Iranian tribes with an approach to affecting social security. This research is qualitative and was conducted using the ethnographic method, and the required information was collected using documentary and observation methods, as well as interviews with informants, and their analysis was carried out. The findings show that the mourning rituals of the month of Muharram have socio-cultural, psychological, emotional, political, and artistic functions, and the correlation between the mourning rituals of the month of Muharram of Iranian ethnic groups (Azeri and Lor) with psychological security (R = 0.412), its correlation with financial security (R = 0.309), and its correlation with life security (R = 0.389), and the mourning rituals of the month of Muharram of Iranian ethnic groups (Azeri and Lor) with a correlation coefficient (R = 0.371) have a moderate and direct relationship with social security and explain and affect 13.7% of the changes in social security.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mourning Ritual
  • Azeri Ethnic Group
  • Lor Ethnic Group
  • Social Security