تحلیل اهداف وزارت اطلاعات بر اساس گفتمان ولایت‌فقیه، قانون اساسی و تجارب جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدرس دانشگاه عالی دفاع ملی و دانش آموخته دوره دکتری حقوق بین الملل عمومی

2 دانش‌آموخته دوره دکتری امنیت ملی دانشگاه عالی دفاع ملی (نویسنده مسئول)

چکیده

در این مقاله به تشریح و تبیین اهداف در وزارت اطلاعات به عنوان مادر و محور اطلاعات در جمهوری اسلامی ایران بر اساس گفتمان ولایت‌فقیه، قانون اساسی و تجارب کارکنان وزارتخانه پرداخته شده است. بر پایه این مسئله، سؤال تحقیق چنین است چگونه می‌شود اهداف وزارت اطلاعات را بر اساس گفتمان ولایت‌فقیه، قانون اساسی و تجارب جمهوری اسلامی ایران تحلیل کرد؟
هدف اصلی تحقیق، تحلیل اهداف وزارت اطلاعات بر پایه داده­های کیفی است. نوع تحقیق کاربردی توسعه­ای و از روش نظریه زمینه­ای استفاده شده است که با بهره­گیری از مصاحبه با نخبگان و مطالعات اسناد بالادستی انجام پذیرفته است.
نتایج مقاله حاکی است، وزارت اطلاعات طیف وسیعی از اهداف، اعم از؛ تقویت، تداوم، حفاظت و تحکیم انقلاب اسلامی، دستگاه اطلاعاتی پیشرفته در ابعاد مختلف، تقویت و تأمین امنیت محیطی و محیط امنیتی، توسعه مقابله اطلاعاتی، جلوگیری از غافلگیری، حفظ و پشتیبانی اطلاعاتی از تصمیمات ملی، هشدارسازی در ابعاد مختلف، کمک به تقویت شفافیت اهداف و جلوگیری از تداخل اهداف امنیتی، پیامدهایی نظیر؛ ظهور معانی جدید اهداف امنیتی و تقویت روحیه آرمان‌گرایی و انقلابی را در برگرفته است.

کلیدواژه‌ها


  • قرآن کریم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی.
  • امام خمینی، (1388)، صحیفه امام، تهران: مؤسسه نشر و تنظیم آثار حضرت امام خمینی (ره).
  • دیدار با وزیر، معاونان و مدیران وزارت اطلاعات 19/12/1363.
  • حدیث عشق، (1390)، بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با مدیران و کارکنان وزارت اطلاعات، 12/12/1389.
  • امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی)، (1390)، حدیث ولایت، تهران: مؤسسه نشر و تنظیم آثار امام خامنه‌ای.
  • دیدار با مدیران وزارت اطلاعات، 06/04/1378.
  • دیدار با معاون، مدیران و کارشناسان معاونت ضدجاسوسی وزارت اطلاعات، 06/04/1385.
  • دیدار با مدیران وزارت اطلاعات 19/5/1395.
  • آبشناس جامی، جواد، (1396)، ارائه الگوی راهبردی جامعه اطلاعاتی بر اساس گفتمان امام و رهبری، قانون اساسی، تجارب جمهوری اسلامی ایران و بهره‌گیری از تجارب موفق بشری، دانشگاه عالی دفاع ملی.
  • ازکیا، مصطفی؛ ایمانی جاجرمی، حسین، (1390)، روش‌های کاربردی تحقیق، تهران: انتشارات کیهان.
  • اشتراوس، انسلم. کوربین، جولیت، (1390)، مبانی پژوهش کیفی، ترجمه ابراهیم افشار، تهران: نشر نی.
  • جانسون، لوک. ک، (1394)، درآمدی بر ادبیات مطالعاتی، اطلاعاتی مجموعه مقالات رویکردهای نو و مطالعات اطلاعاتی، تهران: مؤسسه چاپ و انتشارات دانشکده اطلاعات.
  • هرمان، مایکل، (1393)، سازمان‌های اطلاعاتی و امنیت ملی، ترجمه، معاونت پژوهش و تولید علم دانشکده اطلاعات، تهران: انتشارات دانشکده اطلاعات.
  • سی برونو، توماس؛ وی بورواز انسیون، (1394)، بازسازی در حوزه اطلاعات: برقراری توازن میان دموکراسی و کارآمدی اطلاعات، تهران: مؤسسه‌ چاپ و انتشارات دانشکده اطلاعات.
  • علیخانی، علی، (1394)، آراء و نظریات در اطلاعات، تهران: مؤسسه چاپ و انتشارات دانشکده اطلاعات.
  • کمیته اطلاعات ولایت، (1393)، اطلاعات ولایت: توصیه‌ها و فرمان‌ها، تهران: پژوهشکده اطلاعات.
  • گروه مطالعاتی امنیت، (1387)، نظریه امنیتی جمهوری اسلامی ایران، تهران: انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی.
  • مارش، دیوید؛ استوکر، جری، (1384)، روش و نظریه در علوم سیاسی، ترجمه امیرمحمد حاج یوسفی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • محسنی تبریزی، علیرضا، (1396)، کاربرد نظریه مبنایی در برساخت اجتماعی امنیت، تهران: دانشگاه اطلاعات و امنیت ملی.
  • معاونت پژوهش و تولید علم، (1394)، بازسازی اطلاعات در کشورهای مدل، تهران: مؤسسه چاپ و انتشارات دانشکده اطلاعات.
  • زبرجدی، اصغر، (1396)، بررسی نسبت گفتمانی و تفهمی اطلاعات و مردم در کنش گفتاری امام خمینی (ره) و حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مدظله‌العالی)، مجموعه مقالات اولین همایش ملی اطلاعات و مردم، جلد چهارم، تهران: دانشگاه اطلاعات امنیت ملی.
  • ویژه‌نامه سی‌امین سالگرد تأسیس وزارت اطلاعات (1393)
  • Crosstom. M. (2015). Soft Spying Leveaging Globalization as proxy Military Rivalry. Interntional journal of intelligence and Counter Intelligence, 28, 105-122
  • Lefebure, S, (2011) The Czech ewperience with intelligence reform. International J      ournal of intelligence and Counter intelligence, 24, 692-710
  • Flick, U. (2002) An introduction to qualitative research 2nd.ed. London: sage.
  • Johnson, Loch K (2007) An introduction to intelligence Studies, Strategic intelligence, Vol.1 – 20
  • Mark M Lowenthal (2013), intelligence: From Secrets to Policy, sixed
  • Walsh.P.F. (2015) Buiding better intelligence frameworks through effective govermance International Journal of intelligence and Counter Intelligence,28,123-142