ارائه مدل مفهومی فرصت‌ها و تهدیدات به‌کارگیری و توسعه فناوری زنجیره بلوکی در جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری مدیریت راهبردی فضای سایبر دانشگاه عالی دفاع ملی (نویسنده مسئول)

2 عضو هیئت‌علمی دانشگاه علامه طباطبایی

3 عضو هیئت‌علمی دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی

چکیده

وضعیت گسترش فناوری در دنیای امروز به نحوی است که روند توسعه و آینده جهان در حوزه فناوری به‌صورت دقیق قابل پیش‌بینی نیست. در این بین زنجیره بلوکی به‌عنوان یک فناوری شالوده‌شکن و تحول‌گرا شدیداً مورد توجه قرار گرفته است. این فناوری یک پروتکل است که منجر می­شود تا اطلاعات به‌صورت مستقیم بین طرف‌های قرارداد در یک شبکه و بدون نیاز به واسطه­ها مبادله شوند. قابلیت‌های این فناوری فرصت‌های فراوانی را به‌ وجود آورده است؛ اما با وجود مزایای فراوان، چالش‌ها و تهدیدهای پیش روی این فناوری حائز اهمیت و قابل بررسی است. باید توجه داشت که این فناوری می‌تواند راه را برای حملات علیه سامانه‌های مبتنی بر این فناوری باز نماید و زمینه‌ساز جرائم سایبری در این حوزه باشد. در این پژوهش تلاش شده است با استفاده از روش کتابخانه‌ای ابتدا به بررسی اسناد بالادستی، مقالات و مطالعه اقدامات کشور‌های مختلف پرداخته شده و با استفاده از ابزار مصاحبه و کسب نظر نخبگان نسبت به شناسایی فرصت‌ها و تهدیدات به‌کارگیری و توسعه این فناوری در جمهوری اسلامی ایران اقدام، سپس با استفاده از روش گروه کانونی مؤلفه‌ها نهایی شده و با نظرسنجی از تعدادی از متخصصین با ابزار پرسشنامه موارد احصایی مورد تأیید و برازش قرار گیرند. بر اساس جمع‌بندی، در بخش فرصت‌ها مواردی مانند افزایش اعتماد، اجماع، افزایش امنیت داده‌ها، کاهش هزینه‌ها و در بخش تهدیدات مواردی مانند عدم وجود الزامات و قانون و مقررات، به‌کارگیری نادرست از برخی کاربردها، تضعیف حاکمیت و تغییر در الگوهای حکمرانی را می‌توان برشمرد.

کلیدواژه‌ها


فهرست منابع ومآخذ
الف. منابع فارسی
·         معین، محمد، (1386)، فرهنگ معین (یک‌جلدی فارسی)، انتشارات زرین.
·         آقابخشی، علی‌اکبر، افشاری راد، مینو، (1389)، فرهنگ علوم سیاسی، انتشارات چاپار.
·         فرازمند، عاطفه، زادتوت آغاج، پرنگ، (1396)، مروری بر ادبیات بلاک‎چین و استراتژی‌های توسعه آن، پنجمین همایش مدیران فناوری اطلاعات.
·         سند فناوری زنجیره بلوکی، (1397)، معاونت فناوری مرکز ملی فضای مجازی جمهوری اسلامی ایران.
·         لطیفی، زهرا، (1396)، چالش‌ها و فرصت‌های بلاک‌چین برای بانک‌ها و شرکت‌های پرداخت، پژوهشکده پولی و بانکی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
·         عسگری مهر، مسعود؛ شریف موسوی، مهدی؛ ترک تبریزی، مرتضی؛ احدی، سبا، (1397)، شناسایی و اولویت‌بندی چالش‌های پیاده‌سازی فناوری بلاک‎چین در صنعت بانکداری ایران، هشتمین همایش بانکداری الکترونیک و نظام‌های پرداخت.
·         الزامات و ضوابط حوزه رمزارزها، (1397)، معاونت فناوری‌های نوین بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
·          فناوری زنجیره بلوکی، (1397)، معاونت فناوری مرکز ملی فضای مجازی جمهوری اسلامی ایران.
·         تنظیم‎گری فناوری زنجیره بلوکی (بلاک‎چین) و ارزهای رمزینه در کشور، (1397)، دفتر هیئت دولت جمهوری اسلامی ایران.
·         آشنایی با فناوری راهبردی زنجیره بلوکی و کاربردهای آن، (1396)، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
·         فناوری دفاتر کل توزیع‎شده فراتر از فناوری زنجیره بلوکی، (1397)، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
·         مقدمه‌ای بر تنظیم‌گری رمزینه ارزها در اقتصاد ایران، (1397)، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
بختیاری، حسین؛ صالح‎نیا، علی، (1397)، اولویت‌بندی تهدیدات امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، دوره 8، شماره 27، تابستان 97.
 
ب. منابع انگلیسی
Q. K. Nguyen. (2016).Blockchain -A Financial Technology for Future Sustainable Development, 2016 3rd International Conference on Green Technology. Publisher: IEEE
Gatteschi, Valentina,Lamberti, Fabrizio,Demartini, Claudio,Pranteda Chiara, Santamaría, Víctor. (2018).To Blockchain or Not to Blockchain: That Is the Question
Deloitte).2017).The Blockchain (R) evolution – The Swiss Perspective, White Paper, February
Kückelhaus,Markus. (2018).Blockchain in logistics, Accenture, www.accenture.com
Jeffries,Adrianne. (2018).BLOCKCHAIN’ IS MEANINGLESS, https:// www. Theverge.com /2018/3/7/17091766/blockchain-bitcoin-ethereum-cryptocurrency-meaning
Simanta Shekhar Sarmah. (2018). Understanding Blockchain Technology, Computer Science and Engineering 2018, 8(2): 23-29 DOI: 10.5923/j.computer.20180802.02
D.G.H, Rauchs.M. (2017). Global Blockchain Benchmarking Study, Cambridge Centre for Alternative Finance
Blockchain Building Blocks: Creating a world of opportunity for insurance from an evolving area of technology, The American Institute for Chartered Property Casualty Underwriters,2017.
Niranjanamurthy, M,Nithya,B.N,Jagannatha,S. (2018). Analysis of Blockchain technology: pros, cons and SWOT, Springer Science+Business Media, LLC, part of Springer Nature 2018
Furlonger, David, Kandaswamy,Rajesh. (2018).Hype Cycle for Blockchain Technologies, Gartner,Inc
Blockchain Legal implications, questions, opportunities and risks. (2018).Deloitte Legal
Karim, Sultan, Umar, Ruhi, Rubina, Lakhani. (2018).Conceptualizing Blockchains: Characteristics & Applications,11th IADIS International Conference Information Systems
Fisher, Timothy. (2018).An Analysis of Blockchain Technology and its Commercial Exploitation,Cardiff University
Sandner, Philipp, M. Schulden, Philipp. (2019). Speciality Grand Challenges:Blockchain, Specialty grand challenge, Frontiers in Blockchain | www.frontiersin.org
Gatteschi, Valentina, Lamberti, Fabrizio, etc. (2018). Blockchain and Smart Contracts for Insurance: Is the Technology Mature Enough? Future Internet 2018, www.mdpi.com /journal/futureinternet
Furlonger, David, Valdes, Ray. (2017). Practical Blockchain: A Gartner Trend Insight Report, Gartner ID: G00325933
J. Fanusie, Yaya. (2018), Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats, U.S. State Department
Gao, Weichao, G. Hatcher, William, Yu, Wei. (2018), A Survey of Blockchain: Techniques, Applications and Challenges, Department of Computer and Information Sciences Towson University, Maryland, USA 21252
Lubomir,Tassev. (2018).Yellow Vest Coin Created, Security Token Trading Platform Launched, https://news.bitcoin.com
Kaljulaid,Kersti, (2018).Estonia offers more transparency and lessbureaucracy! e-Estonia, https://e-estonia.com/
Daily Hodl Staff. (2019).Catastrophe and Civil Unrest in Venezuela As World Leaders Pick Sides, https://dailyhodl.com
Scott,Brett. (2016).How Can Cryptocurrency and Blockchain Technology Play a Role in Building Social and Solidarity Finance?,United Nations Research Institute for Social Development
Spenkelink, Hardwin, de Vries, Dennis, Berghuijs, Martijn (2018). Assessing blockchain risks, KPMG International Cooperative,www.kpmg.com
Santhana, Prakash, Biswas, Abhishek. (2017). Blockchain Risk management, Deloitte Development, www2.deloitte.com
Kim, Kibum, Kang, Taewon. (2017). Does Technology Against Corruption Always Lead to Benefit? The Potential Risks and Challenges of the Blockchain Technology, OECDintegrity, www.oecd.com
Casino, Fran, K. Dasaklis,Thomas, Patsakis, Constantinos. (2019).A systematic literature review of blockchain-based applications:Current status, classification and open issues, Telematics and Informatics 36 (2019) 55–81, www.elsevier.com