الگوی امنیت فردی بر اساس گفتمان حضرت امام خمینی (ره)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی

2 دانش آموخته دوره دکتری امنیت ملی دانشگاه عالی دفاع ملی

چکیده

دستیابی به امنیت، در سطوح مختلف و از جمله در سطح فردی از دغدغه­های مهم و اساسی نظامات سیاسی تلقی شده و بسترسازی شرایط در نیل به آن، خصوصاً مبتنی بر مبانی بومی و ارزش‌ها و آرمان‌هایی که غالباً در گفتمان رهبران تجلی دارد از ضرورت‌ها و اولویت‌های نخست و محوری در هر کشور به شمار می­آید. در همین راستا ارائه الگوی «امنیت فردی» بر اساس گفتمان حضرت امام (ره) به‌عنوان یک رهبر دینی و الهی ضرورتی دوچندان دارد چراکه تا به حال بدان پرداخته نشده است. فقدان چنین الگوی مکتوبی، مسئله‌ اصلی مقاله حاضر بوده و دستیابی به الگو در این حوزه بر اساس گفتمان امام خمینی (ره)؛ هدف اصلی پژوهش است.
 برای تدوین چنین الگویی، روش تحقیق کیفی از نوع داده بنیاد (GT) در گفتمان امام (ره) و انجام مراحل کُدگذاری باز، محوری و انتخابی نسبت به استخراج و تدوین ابعاد، مقوله‌ها و مفاهیم و کشف روابط بین مقوله­های اصلی برای ارائه الگوی «امنیت فردی» استفاده شده و دو دسته جامعه آماری انتخاب شده که دسته اول شامل کلیه بیانات و مکتوبات امام (ره) مرتبط با این حوزه بوده و دسته دوم شامل خبرگان، اندیشمندان و صاحب‌نظران در حوزه متغیرهای اصلی تحقیق می‌باشند.





در این تحقیق نشان داده ‌شده که در گفتمان امام (ره) بندگی و پذیرش حاکمیت الله، حفظ حقوق و کرامت انسانی در بستر حکومت عدل و گماردن کارگزاران عادل، التزام عملی حاکمان به احکام و قوانین اسلام از جمله تکالیف حکومتی و از موجبات استیفای حقوق و آسایش و آرامش مردم بوده که در صورت اجرایی شدن، تعالی و سعادت انسانی، حظ معنوی و امنیت همه‌جانبه، توحید عقیده و توحید کلمه را در پی خواهد داشت که نتیجه نهایی به‌صورت مقوله­های علّی، محوری، راهبردی، واسطه­ای، محیطی و پیامدی امنیت فردی و در قالب الگوی راهبردی ارائه گردید.

کلیدواژه‌ها


  • قرآن کریم، ترجمه آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی، (1373)، چاپ باقری، ناشر دارالقرآن الکریم دفتر مطالعات معارف اسلامی.
  •  نهج‌البلاغه، ترجمه محمد دشتی، (1379)، چاپ دوم، قم: مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی الهادی.
  • امام خمینی (ره)، (1357)، ولایت‌فقیه، تهران: انتشارات امیرکبیر.
  • __________ (1368)، تحریرالوسیله جلد دوم، ترجمه سیّد محمدباقر موسوى همدانى، انتشارات دارالعلم.
  • __________ (1376)، شرح چهل حدیث، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ شانزدهم.
  • __________ (1388)، شرح حدیث جنود عقل و جهل، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام، چاپ سیزدهم.
  • __________ (1385) صحیفه امام: مجموعه آثار، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ عروج
  • __________ (1390)، نرم‌افزار حدیث نور (صحیفه نور)، قم: مرکز تحقیقات علوم اسلامی.
  • اخوان کاظمی، بهرام، (1386)، امنیت در نظام سیاسی اسلام، تهران: انتشارات کانون اندیشه جوان.
  • ادیانی، سیدیونس، (1388)، ابعاد حریم خصوصی در حکومت اسلامی، تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  • استراس، انسلم و جولیت کربین، (1385)، اصول روش تحقیق کیفی (نظریه مبنایی؛ رویه‌ها و شیوه‌ها)، رحمت پور، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  • استراس و همکاران، (1390)، اصول روش تحقیق کیفی، بیوک محمدی (مترجم)، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  • آشوری، داریوش، (۱۳۸۷)، دانشنامه سیاسی، نشر مروارید، چاپ شانزدهم.
  • افتخاری، اصغر، (1392)، امنیت اجتماعی شده با رویکرد اسلامی، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  • __________ (1379)، انتظام ملی، تهران: نشر سازمان عقیدتی سیاسی نیروی انتظامی.
  • انصاری، باقر، (1386)، حقوق حریم خصوصی، تهران: انتشارات سمت.
  • ایان، بار بور، (1362)، علم و دین، ترجمه بهاءالدین خرمشاهی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
  • ایران‌نژاد پاریزی، مهدی، (1382)، روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، تهران: نشر مدران.
  • بوزان، باری، (1389)، مردم، دولت‌ها و هراس، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران: چاپ دوم.
  • جمعی از نویسندگان، (1391)، ماه نگار راهبردی، دیدبان امنیت ملی، شماره 11، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • جوادی آملی، عبدالله، (1384)، حق و تکلیف در اسلام، قم: مؤسسه اسراء.
  • __________ (1392)، کتابخانه دیجیتال اسراء، قم: انتشارات اسراء.
  • جمشیدی، محمدحسین، (1384)، اندیشه سیاسی امام خمینی (ره) تهران: پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی.
  • چهاردولی، عباس، (1391)، جزوه آموزشی روش تحقیق، دانشگاه عالی دفاع ملی.
  • ذوالفقاریان، محمدرضا و لطیفی، میثم، (1390)، نظریه‌پردازی داده بنیاد، تهران: دانشگاه امام صادق (ع).
  • رنجبر، مقصود، (1382)، ح‍ق‍وق‌ و آزادی‌ه‍ای‌ ف‍ردی‌ از دیدگاه‌ امام‌ خ‍م‍ی‍ن‍ی‌، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  • عبدالله خانی، علی، (1392)، بنیان­های امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: ابرار معاصر.
  • __________ (1389)، نظریه‌های امنیت، تهران: مؤسسه فرهنگی ابرار معاصر تهران.
  • مبانی نظری سند تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی آموزش و پرورش جمهوری اسلامی، ایران، (1390).
  • مطهری، مرتضی، (1381)، مجموعه آثار، جلد 21، چاپ اول، قم: انتشارات صدرا.
  • __________ (1379)، مجموعه آثار، جلد 19، چاپ دوم، قم: انتشارات صدرا.
  • __________ (1378)، نرم‌افزار مجموعه آثار و نرم‌افزار حدیث نور، قم: مرکز تحقیقات علوم اسلامی.
  • __________ (1384)، نهضت‌هاى اسلامى در صدساله اخیر، تهران: صدرا.
  • __________ (1358)، بیست گفتار، چاپ پنجم، قم: انتشارات صدرا.
  • __________ (1361)، پیرامون انقلاب اسلامی، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  • __________ (1361)، انسان و ایمان، انتشارات صدرا.
  • __________ (1362)، بررسی اجمالی مبانی اقتصاد اسلامی، تهران: انتشارات حکمت.
  • __________ (1367)، اسلام و مقتضیات زمان، تهران: انتشارات صدرا.
  • __________ (1368)، مجموعه آثار، تهران: انتشارات صدرا.
  • __________ (1369)، نظری به اقتصاد اسلامی، تهران: انتشارات صدرا.
  • هاشمیان فر، زاهد، (1388)، امنیت در اسلام، تهران، انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی
 رساله‌های دکتری:

  • ارائه الگوی راهبردی دفاعی بر اساس اندیشه دفاعی حضرت امام خمینی (ره)، رضا کرم نیا، داعا، (1391).
  • تبیین نظریه امنیت در قرآن، مرتضی خسروی، داعا (1387)
  • نظریه امنیت امام خمینی (ره) با رویکرد امنیت ملی، علیرضا اسلامی، داعا، (1390)
  • مطالعه گروهی با عنوان مناسبت‌ها، دانشکده امنیت، داعا، (1393).
 

مقالات:

  • افتخاری و کهراری، اصغر، تیمور، (1394)، امنیت در گفتمان اسلامی (با تأکید بر قرآن کریم)، داعا.
  • ذوالفقاری، حسین، (1389)، مقاله امنیت در رساله حقوقی امام سجاد، داعا.
  • لک زایی، نجف، (1390)، کاربردهای امنیتی انسان‌شناسی حکمت متعالیه.
 

سایت‌ها:

www.imam-khomeini.ir

                                                                                       hadith.net www.