قدرت سایبری مبتنی بر رویکرد فرکتالی و بررسی تأثیر آن بر امنیت ملی در فضای سایبر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت راهبردی امنیت سایبر، دانشگاه عالی دفاع ملی

2 عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی مالک اشتر

3 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی

4 - استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین (ع)

چکیده

در طول تاریخ، همواره قدرت‌طلبی و افزونخواهی، منشأ رقابت، تخاصم و تنازع بین دولت‌ها بوده است. برخورداری از منابع قدرت، جایگاه و نفوذ هر کشور در تعاملات جهانی را نشان می‌دهد. در دوران معاصر، جهت‌گیری اولویت‌های راهبردی کشورها، برای نیل به قدرت فائقه، به سمت بهره‌برداری از فضای سایبر تغییریافته و فناوری‌های پیشرفته سایبری، زمینه‌ساز تجدید بنای قدرت در قالب قدرت سایبری شده است. از جمله پیامدهای این تغییر بنیادین، تأثیر آن بر امنیت ملی کشورهاست.فرآیند جهانی‌شدن، ظهور جوامع شبکه‌ای و حملات سایبری سازمان‌یافته فرامرزی، از چالش‌های جدی و نوین در دستیابی و حفظ امنیت ملی است. هدف اصلی این مقاله مفهومسازی قدرت سایبری با رویکرد فرکتالی و تأثیر آن بر امنیت ملی در فضای سایبر است. در این رویکرد، قدرت سایبری دارای تمامی ویژگی‌های قدرت ملی است. بدین منظور، مؤلفه‌ها و متغیرهای مؤثر در قدرت سایبری و امنیت ملی احصاء شده و رابطه میان آن‌ها تبیین شده است. تحقیق از نظر هدف کاربردی- توسعه‌ای، از نظر ماهیت از نوع توصیفی- همبستگی و از نظر روش تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، آمیخته (کیفی و کمی) است. جامعه آماری شامل 60 نفر از خبرگان و صاحب‌نظران فضای سایبر و امنیت ملی است که پس از توزیع پرسشنامه و جمع‌آوری آن، با استفاده از نرم‌افزار اسمارت پی. ال. اس نسبت به تجزیه‌وتحلیل آماری داده‌های کمی اقدام شد. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد؛ داشتن منابع، تجهیزات و فناوری‌های سایبری، شرط لازم برای دستیابی به امنیت ملی است. بااین‌وجود، درک دقیق نخبگان و سیاست‌گذاران در تدوین راهبردهای مناسب، پیش‌بینی تهدیدات و فرصت‌های بالقوه و بالفعل برای طرح‌ریزی قدرت سایبری ضروری است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The cyber-power based on the fractal approach and its impact on national security in cyberspace

نویسندگان [English]

  • Khodadad Halili 1
  • mohamad rezavalavi valavi 2
  • Mohammad Reza Movahedisefat 3
  • masood Bagheri 4
1 electrical engineering
2 university maleke ashtar
3 cyber department, security faculty, sndu, Tehran. Iran
4 - Assistant Professor and Faculty Member of Imam Hossein University
پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی)  www.khamenei.ir
اسکندری، محمدحسین و دارابکلایی، اسماعیل، (1391)، پژوهشی در موضوع قدرت، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
پوستین‌دوز، زهره، (1389)، قدرت نرم در گفتمان امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه آفاق امنیت، سال سوم، شماره هفتم.
توحیدی، ارسطو؛ طاهری، سلیمان و گودرزی، محسن، (1396)، بررسی رابطه قدرت با امنیت (با رویکرد به مبانی اسلامی)، فصلنامه مطالعات دفاعی راهبردی سال پانزدهم، شماره 101.
حسن بیگی، ابراهیم و کولیوند، ابراهیم، (1396)، ارائه الگوی راهبردی مدیریت تحولات برآمده از توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات بر امنیت داخلی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه امنیت ملی، سال هفتم. شماره بیست و چهارم.
خلیلی، رضا، (1383)، تحول تاریخی گفتمانی مفهوم امنیت، فصلنامه مطالعات راهبردی سال هفتم شماره اول.
زرقانی، سید هادی، (1389)، نقد و تحلیل مدل‌های سنجش قدرت ملی. فصلنامه ژئوپلیتیک.
ره­پیک، سیامک، (1387)، نظریه امنیت جمهوری اسلامی ایران، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.
سلطانی نژاد، احمد؛ موسوی شفایی، مسعود و اسدی نژاد، الهام، (1392)، تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران در دهه 80، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال هشتم شماره دوم.
سهرابی، بابک؛ اعظمی، امیر و یزدانی، حمیدرضا، (1390)، آسیب‌شناسی پژوهش‌های انجام‌شده در زمینه مدیری اسلامی با رویکرد فراترکیب، چشم‌انداز مدیریت دولتی، شماره 6.
شاه‌محمدی، محمد؛ صائبی، حسن و قیاسی کرمانی، علی‌اکبر، (1393)،  نقش کارکردهای امنیت در تقویت استحکام ساخت درونی قدرت جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه امنیت­پژوهی سال پانزدهم، شماره 53.
شایگان، فریبا، (1391)، امنیت پایدار از دیدگاه مقام معظم رهبری، فصلنامه آفاق امنیت، سال پنجم، شماره چهاردهم.
علی بابایی، غلامرضا، (1391)، فرهنگ سیاسی آرش، تهران: نشر آشیان.
غرایاق زندی، داود، (1390)، سیاست‌گذاری امنیت ملی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
قیصری، نوراله، (1393)، مکاتب امنیتی؛ نقدهای موجود و ضرورت طرح نگرشی نوین، فصلنامه آفاق امنیت، سال هفتم، شماره بیست و دوم.
کرم، امیر، (1389)، نظریه آشوب، فرکتال و دستگاه‌ها غیرخطی در ژئومورفولوژی، فصلنامه جغرافیای طبیعی، سال سوم، شماره 8.
متقی، ابراهیم، (1389)، گونه­شناسی تهدیدهای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه آفاق امنیت، سال سوم، شماره هشتم.
نصری، قدیر، (1390)، تأملی نظر در یافته‌ها و دشواری‌های «باری بوزان» در بررسی امنیت، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال چهاردهم شماره چهارم.
­­­­­­________ (1392)، امنیت جامعه‌ای به‌مثابه هسته حیاتی امنیت ملی پایدار. فصلنامه امنیت­پژوهی، سال دوازدهم شماره 43.
نبوی، عباس، (1395)، فلسفه قدرت، تهران: انتشارات سمت، چاپ چهارم.
 
Barnett, M. & Duvall, R. (2005). Power in international politics. International Organizations, Cambridge University Press.
Bodunkova, A. G. & Chernaya, I. P. (2012). Fractal organization as innovative model for entrepreneurial university development. World Applied Sciences Journal, 18, 74-82
Franklin D. Kramer, Stuart H. Starr, and Larry K. Wentz, (2009) “Cyberpower and National Security”, National Defense University Press, Washington DC
Kuehl.D. T. (2009). From cyberspace to cyberpower: defining the problem. In F.D.Kramer, S.H.Starr, and l.Wentz. Cyberpower and National Security (National Defense University) (pp26-28) Washington: Potomac Books
Nye, Joseph (2011); "The future of power", New York: Public Affairs.
Pravir Malik, (2015), The Fractal Organization: Creating Enterprises of Tomorrow, SAGE
Spade, J. M. (2012). China’s Cyberpower and America’s national security. Carlisle Barracks, PA: US ARMY WAR COLLEGE
Sheldon, J.B. (2011).Deciphering Cyberpower: Strategic Purpose in peace and war. Restricted from: http://www.au.af.mil/au/ssq/2011/summer/sheldon.pdf
Zimet, E. and Barry, C. (2009). Military Service of Cyber Overview in Military Perspective on Cyberpower, Washington DC Center for Technology and National Security Policy at the National Defense University.