قلمرو اختیارات ولی‌فقیه از منظر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران با رویکرد امنیت ملی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد محلات دانشگاه آزاد اسلامی، محلات، ایران

2 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق، واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی، محلات، ایران( نویسنده مسئول)

3 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق، واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی، محلات، ایران

4 استادیار گروه معارف دانشگاه فرهنگیان

چکیده

فلسفة طرح رهبری ولی‌فقیه، سپردن زمام امور کشور به دست فقیه واجد شرایطی است که هدایت نظام اسلامی را در مسیر اسلام، عهده‌دار است. اختیارات رهبری در حکومت اسلامی ماهیت شرعی دارد و قوام نظام اسلامی در عصر غیبت، تحت امر ولی‌فقیه است. در نظام جمهوری اسلامی ایران نیز ولایت‌فقیه رکن اساسی محسوب می‌شود و تمام قوا و دستگاه‌های حاکمیتی مستقیم یا غیرمستقیم تحت نظارت ولایت امر وامامت امت انجام وظیفه می‌نمایند. قلمرو اختیارات ولی‌فقیه در قانون اساسی جمهوری اسلامی، مطلق و در عین‌ حال ضابطه‌مند است که قانون‌گذار در اصول متعدد آن را پیش‌بینی نموده و قابل اعمال است.
اختیارات ولی‌فقیه در حکومت اسلامی مبنای فقهی و شرعی داشته و بر اساس قواعد مردم‌سالاری دینی نیز در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مقبولیت یافته است.
در این مقاله تعداد 17 اصل از اصول مرتبط با اختیارات ولی‌فقیه در قانون اساسی در قالب گزاره، مفاهیم محوری، مضامین و قضایا، احصاء و در نهایت نظریه اختیارات رهبری، مستند به منشأ شرعی و مقبولیت مردم‌سالاری دینی است و بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران؛ حاکمیت، صیانت و هدایت نظام اسلامی را عهده‌دار می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


  • ·         اشتراوس، آنسلم و کوربین، جولی‌ات، (1387)، اصول روش تحقیق کیفی، نظریه مبنایی، رویه‌ها و شیوه‌ها، ترجمه بیوک محمدی، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  •  آشنا، حسام‌الدین، (1391)، مبانی و روش اندیشه علمی امام صادق (ع)، تهران: دانشگاه امام صادق (ع)، چاپ اول.
  • دانایی‌فرد، حسن و امامی، سیدمجتبی، (1386)، استراتژی‌های پژوهش کیفی: تأملی بر نظریه‌پردازی داده بنیاد، دانشگاه امام صادق (ع)؛ دو فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی، سال اول، شماره دوم، پاییز و زمستان.
  • سلیمی، عبدالحلیم، (1390)، ماهیت نظارت رهبری از قانون اساسی، فصلنامه معرفت حقوقی، سال اول، شماره اول، پاییز.
  • عمید زنجانی، عباسعلی و موسی‌زاده، ابراهیم، (1389)، نظارت بر اعمال حکومت و عدالت اداری، تهران: دانشگاه تهران.
  • فقیهی، ابوالحسن و علیزاده، محسن، (1384)، روایی در تحقیق کیفی، فصلنامه فرهنگ مدیریت.
  • مصباح یزدی، محمدتقی، (1381)، نگاهی گذرا به نظریه ولایت‌فقیه، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، چاپ ششم.
  • لقمان­نیا، مهدی و همکاران، (1390)، شناسایی مؤلفه‌های هویت ملّی در برنامه‌های درسی بر اساس نظریه داده بنیاد، فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، شماره 40، سال دهم، فصل زمستان.
  • مزینانی، احمد، (1397)، استخراج نظریه حفاظتی از دو سوره مبارکه قرآن با تکیه بر روش داده بنیاد، تهران: دانشگاه امام حسین (ع) مرکز پژوهش‌های امنیتی.
  • مهرابی، امیرحمزه و همکاران، (1390)، معرفی روش‌شناسی نظریه داده بنیاد برای تحقیقات اسلامی (ارائه یک نمونه)، فصلنامه مدیریت فرهنگ ‌سازمانی، سال نهم، شماره بیست و سوم، فصل بهار و تابستان. طباطبائی یزدی، سیدمحمّدکاظم، تکملة العروة الوثقی، قم: مکتبة داوری، بی‏تا.
  • میرمحمدی، سیدمحمد، (1383)، الگوی نظارت و کنترل در نظام اداری جمهوری اسلامی ایران، تهران: انتشارات سمت.
    • Kendall,J. (1999)Axial Coding and the grounded theory conthoversy. Western Journal of Nursing Research, 21(6), 743- 757
    • Mays, n. and POPE, G. (2002) Assessing quality in qulitative research; British Medical Journal. Jan.I.pp.50-52
    • Miles, M. and Huberman, A. (2002) 'Qualitative data analysis: a sourcebok of new methode, Sage Londen; Beverly Hils
    • Stenbacka, Caroline(2001) Qualitative reserch require concepts of its own, Management Decision, vol.39, No.7